Trong mùa xuân này, tôi đến một số nơi và thấy nhiều mẫu tượng Phật Di Lặc khác nhau. Tượng Di Lặc đứng hoặc ngồi bụng no tròn, nét mặt sáng ngời, vui vẻ. Tượng Ngài cũng như thế nhưng thêm chi tiết đứng trên một cái bao lớn, lưng đeo “bầu rượu”, giữa bụng có chữ Phước. Loại tượng Di Lặc khác thì có thêm hai tay nâng thỏi vàng lên cao, hoặc tay cầm xâu tiền đồng, hoặc vai gánh trái đào, nón đeo sau lưng, đứng trên bao lớn v.v…

Giám trai sứ giả là vị thiên thần trông nom việc ăn uống cho chúng Tăng. Vì có công đức hộ pháp, giữ gìn chốn già-lam nên được tôn xưng Bồ-tát. Giám trai sứ giả thường được thờ ở trai đường hoặc nhà trù trong các chùa viện ở Trung Hoa và Việt Tôn hiệu của Giám trai được chư Tăng xưng niệm mỗi ngày trong lễ cúng Ngọ: Nam mô Giám trai sứ giả Bồ-tát.

Tượng Đức Ông chùa Bút Tháp và chùa Mía được mô tả như một vị quan triều đình, có đôi chân mày rậm, mắt mở to, gương mặt nghiêm khắc như là Quan Công hơn là vị thương gia giàu có Cấp Cô Độc người Ấn, cũng là vị cư sĩ nổi tiếng xây tịnh xá Kỳ Hoàn và hết lòng ủng hộ Đức Phật và Tăng đoàn của Ngài. Các pho tượng Đức Ông đều mô tả ông ngồi thẳng trên ngai cao,có quan văn và quan võ chầu hai bên.

Tượng Phật đản sinh, vói hình ảnh một hài nhi đứng trên tòa sen nở, một tay chỉ lên trời, một tay chỉ xuống đất có lẽ đến với dân tộc Việt Nam từ hơn ngàn năm nay. Trong sử sách của tổ tiên ta truyền lại câu chuyện các vị vua nhà Lý thường chủ trì quốc lễ Phật đản, đã tiến hành lễ hội tắm Phật vào đầu mùa hạ, mùng tám tháng Tư mà di tích bệ sen bằng gốm để đặt tượng Phật đản sinh hiện vẫn còn.

Ngài Cấp Cô Độc, theo như kinh điển và văn chương Phật giáo, là vị Thánh “bảo hộ trẻ thơ và là người bạn tốt cho những kẻ nghèo nàn cô thế”, và là một vị đệ tử tại gia nổi tiếng của Đức Phật. Khi du nhập vào Việt Nam Trưởng giả Cấp Cô Độc đã trở thành Đức Ông, vị Thánh bảo vệ trẻ thơ khó nuôi dưỡng, và được tôn thờ như vị thần hộ mạng trẻ em trên cõi thế.

Các tượng thổ phủ sơn diễn tả ngài A – nan và Cấp Cô Độc như hai bậc thánh lý tưởng với diện mạo thánh thiện thoát trần mang đầy sắc thái của các bậc xuất trần, từ hoà và bao dung. Trái lại các pho tượng gỗ phủ sơn mang hình dạng nghệ thuật rất con người, có diện mạo linh động mà ta có thể thường gặp trong đời sống hằng ngày.

Sự độc đáo của tác phẩm này tập trung ở cách tạo hình mái tóc vút cao thanh thoát, bao phủ gương mặt Á Đông tĩnh lặng, đổ về phía sau tạo thành khối chủ đạo kết hợp làm đế tượng và là trọng tâm cho tác phẩm. Đây thực sự là kiệt tác nghệ thuật cấu thành từ sự khúc chiết, cân đối, mềm mại, hài hòa và là tác phẩm đặc biệt có dấu ấn cá nhân đặc thù trong sưu tập tạo hình hình tượng Bồ tát Quán Thế Âm ở nhiều nơi trên thế giới.

Không nên nghĩ rằng cứ gắn hào quang lên tượng Phật là đã cúng dàng ánh sáng.
Chiếu sáng đúng cách mới làm tăng sự tôn nghiêm cho tượng Phật và ngược lại.
Sau khi đã chiếu sáng phần mặt chính của tượng Phật đạt yêu cầu, có thể đặt thêm nguồn ánh sáng phía sau tượng.

Từ thế kỷ 16 trở đi, ít có đền chùa nào không sử dụng tượng đất và gỗ sơn son thếp vàng. Việc sơn thếp tượng cho phép người ta chuyển hẳn lối làm tượng hoàn chỉnh từ một chất liệu, như tượng đá, sang lối làm tượng lắp ghép nhiều phần, đục đẽo thô, đắp sửa bằng đất, rồi sơn thếp ra ngoài.